Jak wdrażać pomysły naukowców do praktyki rolniczej? - AgroMentor #3

Polskie rolnictwo stoi dziś przed ogromnymi wyzwaniami. Pogarszająca się jakość gleb, coraz częstsze susze, ograniczanie stosowania środków ochrony roślin oraz konieczność dostosowania produkcji do wymogów Europejskiego Zielonego Ładu sprawiają, że innowacje przestają być wyborem - stają się koniecznością. Jednocześnie na polskich uczelniach i w instytutach badawczych każdego roku powstają dziesiątki wartościowych rozwiązań technologicznych. Niestety tylko niewielka część z nich trafia do praktyki rolniczej. Dlaczego tak się dzieje?

Od publikacji naukowej do pola - długa droga

Stworzenie nowego rozwiązania w laboratorium to dopiero początek. Aby technologia mogła zostać wykorzystana przez rolników, musi przejść wiele etapów:

• potwierdzenie skuteczności w warunkach laboratoryjnych,
• opracowanie technologii produkcji,
• wykonanie doświadczeń szklarniowych i polowych,
• ocenę bezpieczeństwa dla ludzi i środowiska,
• przygotowanie dokumentacji rejestracyjnej,
• wdrożenie przemysłowe oraz komercjalizację.

Każdy z tych etapów wymaga innych kompetencji. Naukowcy doskonale rozumieją mechanizmy biologiczne i chemiczne zachodzące w środowisku, natomiast przedsiębiorcy potrafią przełożyć wyniki badań na produkt odpowiadający potrzebom rynku. Rolnicy z kolei najlepiej wiedzą, czy dane rozwiązanie sprawdza się w rzeczywistych warunkach gospodarstwa. Dopiero współpraca wszystkich tych środowisk pozwala stworzyć technologię, która będzie jednocześnie innowacyjna, skuteczna i ekonomicznie uzasadniona.

Centrum Transferu Technologii - pomost między nauką, a gospodarką

Coraz większą rolę w tym procesie odgrywają centra transferu technologii działające przy uczelniach wyższych. Ich zadaniem jest wyszukiwanie wyników badań o potencjale wdrożeniowym oraz wspieranie współpracy naukowców z przedsiębiorstwami.

Jednym z najbardziej aktywnych ośrodków w tym zakresie jest Centrum Transferu Technologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, które od lat wspiera komercjalizację wyników badań prowadzonych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Centrum pomaga budować partnerstwa pomiędzy zespołami badawczymi i przedsiębiorcami, chronić własność intelektualną oraz pozyskiwać finansowanie na rozwój nowych technologii.

Takie instytucje znacząco skracają drogę od odkrycia naukowego do jego praktycznego zastosowania, zmniejszając ryzyko zarówno po stronie naukowców, jak i przedsiębiorców.

Rola przedsiębiorstw we wdrażaniu innowacji

Nawet najlepszy wynalazek nie stanie się produktem bez partnera przemysłowego. To przedsiębiorstwa inwestują w rozwój technologii, przygotowanie produkcji, badania aplikacyjne oraz proces rejestracji.

Dobrym przykładem jest działalność firmy AGRARIUS, która od wielu lat rozwija innowacyjne rozwiązania z zakresu mikrobiologii, biotechnologii i biologizacji rolnictwa. Firma prowadzi własne prace badawczo-rozwojowe, współpracuje z jednostkami naukowymi oraz realizuje projekty finansowane ze środków krajowych i europejskich.

Model działania opiera się na łączeniu potencjału nauki z doświadczeniem praktycznym. Wyniki badań laboratoryjnych są weryfikowane podczas doświadczeń polowych, a następnie rozwijane w kierunku technologii gotowych do wdrożenia. Dzięki temu powstają rozwiązania odpowiadające rzeczywistym potrzebom rolnictwa.

Wspólne projekty - największa szansa na sukces

Największy potencjał mają obecnie projekty realizowane wspólnie przez uczelnie, przedsiębiorstwa i użytkowników końcowych. Takie konsorcja pozwalają równocześnie:

• prowadzić badania podstawowe i aplikacyjne,
• projektować rozwiązania możliwe do produkcji na skalę przemysłową,
• testować je w rzeczywistych warunkach gospodarstw,
• szybciej reagować na potrzeby rynku.

To właśnie dzięki takiej współpracy możliwe jest opracowanie nowych biopreparatów, technologii poprawiających żyzność gleb, rozwiązań zwiększających retencję wody czy biologicznych metod ograniczania chorób roślin.

Innowacje potrzebują zaufania

Jednym z najważniejszych elementów procesu wdrożeniowego jest budowanie zaufania do nowych technologii. Rolnicy oczekują rozwiązań skutecznych, prostych w stosowaniu oraz potwierdzonych wynikami doświadczeń prowadzonych w warunkach produkcyjnych.

Dlatego tak istotne są wieloletnie badania polowe, współpraca z gospodarstwami demonstracyjnymi oraz rzetelna ocena efektów ekonomicznych i środowiskowych.

Przyszłość należy do współpracy

Współczesne rolnictwo potrzebuje nie pojedynczych wynalazków, lecz całych ekosystemów innowacji. Uczelnie dostarczają wiedzy i nowych pomysłów, centra transferu technologii pomagają przekształcić je w rozwiązania gotowe do komercjalizacji, a przedsiębiorstwa – takie jak AGRARIUS - rozwijają je, testują i wprowadzają na rynek.

Tylko dzięki takiej współpracy możliwe jest tworzenie technologii, które nie pozostaną wyłącznie w publikacjach naukowych, lecz będą realnie wspierać rolników w produkcji żywności, poprawie jakości gleb i ochronie środowiska. To właśnie skuteczny transfer wiedzy z laboratoriów na pola uprawne będzie jednym z najważniejszych czynników decydujących o konkurencyjności polskiego rolnictwa w najbliższych latach.

AgroMentor #3 – Nauka, biznes i rolnicy muszą działać razem!

Skuteczne wdrażanie innowacji w rolnictwie wymaga ścisłej współpracy naukowców, przedsiębiorców i rolników. To właśnie połączenie wiedzy naukowej z doświadczeniem praktycznym pozwala tworzyć rozwiązania, które odpowiadają na współczesne wyzwania, takie jak susza, degradacja gleb czy potrzeba zrównoważonej produkcji. Rozwój biologizacji rolnictwa oraz sprawny transfer technologii z laboratoriów do gospodarstw będą w najbliższych latach jednym z kluczowych czynników budujących konkurencyjność polskiego rolnictwa i bezpieczeństwo żywnościowe.

Posłuchaj podcastu AgroMentor #3. Podcast dostępny na Spotify i YouTube – nie przegap tej dawki wiedzy!

Autor tekstu:
dr Małgorzata Hałat-Łaś
Dyrektor ds. badań mikrobiologicznych