fbpx
Tu podaj tekst alternatywny
susza

Susza, słowo które coraz częściej się pojawia w rozmowach o uprawie roślin. Niestety jest ono odmieniane przez wszystkie przypadki i zwiastuje nieuchronne problemy z uprawą roślin. Ma to ogromne znaczenie nie tylko w uprawach wielkotowarowych, gdzie susza może spowodować ogromne straty w plonie ale i na mniejszych plantacjach. Dlaczego zatem często mówimy o tym problemie nic nie robiąc? W poniższym artykule postaramy się przybliżyć ten problem, jak również zasugerować kilka prostych sposobów, co każdy rolnik, czy ogrodnik powinien zrobić aby zminimalizować ryzyko pogorszenia lub utraty swoich plonów.

Brak wody jest jednym z najważniejszych czynników ograniczających plon. Wszystkie przemiany zachodzące w glebie i roślinie zależą od wody. Przyczyną deficytu wody jest brak dostępnej wody w podłożu, lub też wysokie temperatury powietrza i wiatr, które powodują nadmierne wysychanie. Fizjologicznie deficyt wody to przewaga transpiracji nad absorbowaniem wody przez podłoże i rośliny, stan tez w roślinach zależy od potencjału wody w tkankach czyli od tzw. turgoru. U roślin nie przystosowanych do życia w warunkach deficytu wody wraz ze spadkiem potencjału wody, następuje stopniowe odwadnianie komórek, które kurczą się, zwiększa się stężenie potasu, cukrów, aminokwasów i innych substancji w związku z czym maleje objętość komórek i następuje zaburzenie procesów życiowych rośliny. Ruch wody w roślinie jest tym szybszy im bardziej wzrasta stężenie soku komórkowego w korzeniach.

Sprawna osmoregulacja (zaopatrzenie w wodę wszystkich części rośliny) jest warunkiem odporności na suszę. Narzędziami są tutaj niskocząsteczkowe, łatwo rozpuszczalne w wodzie cukry, aminokwasy i kwasy organiczne oraz utlenione jony potasu i wapnia. To od nich zależy stabilność błon komórkowych. Ważne jest wiec odpowiednie odżywienie roślin jeszcze przed nastaniem suszy (nie tylko stosowanie nawozów ale przede wszystkim ich dostępność i pobieranie przez rośliny). W czasie suszy, przy bardzo silnym odwodnieniu komórek są niszczone ich struktury, co sprzyja przepuszczalności błon komórkowych i wyciek elektrolitów, głownie potasu i fosforu. To zaburza fotosyntezę (maleje zawartość białka i chlorofilu) i prowadzi do zaburzeń funkcjonowania rośliny, odżywienia jej co niestety skutkuje obniżeniem jakości i ilości plonu. Związkami chroniącymi roślinę przed odwodnieniem są cukry i aminokwasy, które powstają w przebiegu działania określonych enzymów, których działanie jest z kolei uzależnione od odżywienia roślin m.in. odpowiednimi mikroelementami. Warto zapewnić roślinie odpowiednią ilość łatwo dostępnych aminokwasów stosując preparaty na bazie alg morskich (Naturalny Plon).

susza3

W czasie stresów wodnych ważna jest także odpowiednia synteza białek, która jest uzależniona od pobierania i dostępności azotu w glebie. W czasie suszy roślina go nie pobiera, dlatego ważne jest zapewnienie go z innego źródła (np. z dodatkowego nawożenia dolistnego). Doskonałym produktem przeznaczonym do tego celu jest nawóz dolistny N Turgor, który oprócz długodziałającego (do 100 dni) ustabilizowanego innowacyjną metodą azotu w swym składzie zawiera również niezbędne mikroelementy. W czasie suszy często następuje degradacja zarówno białek jak i lipidów (tłuszczy) spowodowana działaniem wolnych rodników, dlatego bardzo ważne jest wytworzenie przez roślinę dużej ilości antyoksydantów, które je niszczą. Jak potwierdziły badania naukowe* po zastosowaniu induktora odporności nanogro aqua ilość wytworzonych antyoksydantów w roślinach istotnie wzrasta.

Bardzo ważnym etapem przygotowania roślin na warunki niedoboru wody jest odpowiednie ich ukorzenienie. Rośliny o silnie rozwiniętym systemie korzeniowym są lepiej odżywione i bardziej tolerancyjne na skutki suszy. Nanogro aqua jest stymulatorem, który doskonale wpływa na rozwój korzeni. Warto go stosować już od najwcześniejszych faz rozwojowych rośliny. W warunkach deficytu wody w roślinie utrzymującego się przez dłuższy czas, następuje uruchomienie fizjologicznie-biochemicznego mechanizmu obronnego, zarówno w korzeniach jak i w części nadziemnej rośliny. Następuje ograniczenie transpiracji i uruchomienie zwiększenia absorbcji wody. Zmienia się potencjał wody i ciśnienie w komórkach przewodzących. Może to być skuteczne tylko przy odpowiednim odżywieniu roślin w wapń, sód i inne mikroelementy. Pomocne do tego mogą być nawozy Calory , SOLER i N Turgor. Roślina odpowiednio przygotowana do suszy (odżywiona) prawidłowo reaguje na bodźce poprzez szybkie zamykanie szparek, obronę przed odwodnieniem komórek.

Należy również pamiętać że reakcja części nadziemnej to jedno, ale na susze reagują również korzenie. Warto im również zapewnić odpowiednie odżywienie i dostęp do wilgoci. Dlatego należy bardzo dużą uwagę przywiązywać do stanu gleby w jakiej rosną rośliny. W ostatnich czasach niestety sami rolnicy przyczyniają się do suszy nie dbając o odpowiedną strukturę gleby i zawartość w niej próchnicy. Bez dbałości o glebę niedługo niemożliwa stanie się uprawa roślin, ponieważ gleby zmęczone, o zdegradowanej i zniszczonej strukturze, nierzadko przenawożone są jałowe pod względem życia biologicznego i nie są w stanie zatrzymać w swoim profilu zarówno wody jak i składników odżywczych. Mają tendencje do nadmiernego wysuszania, pylenia się lub zaskorupienia i tworzenia się zalewisk (stają się nieprzepuszczalne dla wody). Konieczne jest patrzenie w przyszłość i poprawa jakości gleby. Niestety proces niszczenia jej przebiegał kilkadziesiąt lat, więc i powrócenie do jej dobrej jakości potrwa kilka lat, ale warto zacząć pracować nad tym już teraz. Należy w tym celu stosować odpowiednie ilości nawozów, stosować nawożenie organiczne, siać poplony, uprawiać rośliny motylkowe (bobowate), stosować w miarę możliwości płodozmian, odpowiednio dbać o rozkład słomy i materii organicznej z pomocą takich preparatów jak full terminator, oraz wzbogacać glebę o kwasy humusowe (Lignohumat Super), oraz życie biologiczne za pomocą specjalnie do tego polecanych preparatów bakteryjnych opartych o mikroorganizmy funkcyjne (bi azot, bi fosfor, bi protect). Warto również zadbać o prawidłowy odczyn gleby, stosując regularnie wapnowanie, dobrej jakości wapnem węglanowym (na przykład bi calc+).

Należy pamiętać że uprawę roślin należy zawsze traktować jako całość, i pamiętać że jeśli jeden element zawodzi niewątpliwie odbija się to na kondycji roślin i jej plonowaniu.

Tylko zintegrowane działania zarówno rolników jak i wszystkich wokół (na przykład oszczędzanie wody, kumulowanie wody opadowej w zbiornikach retencyjnych, pozostawienie jak największej ilości terenów zielonych, zadrzewień i zalesień – również śródpolnych) będą stanowić o skutecznej walce ze skutkami suszy.

 

*Badania naukowe:

  1. http://pttzm.org/wp-content/uploads/2019/12/MONOGRAFIAt1.pdf#page=173
  2. https://www.researchgate.net/profile/Slawomir_Kocira/publication/315798104_Wplyw_stymulatora_NANO-GROR_na_wybrane_cechy_wartosci_uzytkowej_fasoli_zwyklej_Phaseolus_vulgaris_L/links/58e60cb0aca2727858cb6c46/Wplyw-stymulatora-NANO-GROR-na-wybrane-cechy-wartosci-uzytkowej-fasoli-zwyklej-Phaseolus-vulgaris-L.pdf
  3. https://www.actahort.org/books/1123/1123_26.htm